نویسنده : مهدی نوری
تاریخ : شنبه ۱٧ اردیبهشت ۱۳٩٠
نظرات


دفاع تمام قد «کن» از جنایت های رژیم صهیونیستی

کن رویکرد سیاسی جشنواره فیلم کن در شصت و چهارمین دوره آن به حدی شدت گرفت که باید اعتبار هنری آن را به طور کامل محو شده دانست. به گونه ای که جشنواره کن امسال به شدت تحت تأثیر وقایع خاورمیانه بود.
با توجه به اینکه جشنواره کن وابسته به دولت فرانسه است و از سیاست های این دولت پیروی می کند، می توان اتفاقات این دوره از این جشنواره را نشانه ای از وحشت دولت فرانسه از حوادث و تحولات منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا دانست. به گونه ای که گویی این جشنواره سعی دارد از شهرت و جایگاه خود، به عنوان ابزاری برای تبلیغ به سود منافع دولت فرانسه بهره برد.
امسال نیز جشنواره فیلم کن مانند دوره های قبل، نیم نگاهی به ایران داشت. به این ترتیب که در این رویداد از دو فیلمساز محکوم ایرانی تقدیر شد. «جعفر پناهی» و «محمد رسول اف» در حالی که به خاطر فعالیت های ضدامنیتی خود محکوم هستند، در آن جشنواره فرانسوی از آن ها حمایت شد. حتی فیلم «به امید دیدار» به کارگردانی رسول اف به رغم ضعف شدید ساختاری و محتوایی، صرفاً به دلیل ارائه تصویری تحریف آمیز علیه کشورمان، برنده بخش «نوعی» نگاه شصت و چهارمین دوره جشنواره فیلم کن شد!
اما علاوه بر این، جشنواره کن در این دوره سعی کرد بر وقایع مصر و تونس نیز تأثیر بگذارد. با توجه به اینکه دولت های سرنگون شده در این دو کشور، هردو از متحدان نزدیک دولت های غربی، ازجمله فرانسه در خاورمیانه و شمال آفریقا محسوب می شدند و جریان های ضداستعماری و اسلامگرا در مصر و تونس قابلیت قدرت گرفتن دارند، جشنواره کن هم سعی کرد تا به نوعی در این مسائل دخالت کند. به همین دلیل در میان هنرمندان تونسی، از یک فیلمساز ضد اسلامی و دارای گرایشات کمونیستی با نام «نوری بوزید» تجلیل کرد. همچنین هفته فیلم مصر هم با هدف مصادره به مطلوب انقلاب آن کشور در این جشنواره برگزار شد که با واکنش منفی هنرمندان مصری مواجه گردید.
اما علاوه بر این مسائل، دفاع از رژیم اشغالگر قدس که این روزها در اثر انقلاب های خاورمیانه و گسترش بیداری اسلامی موقعیتش به شدت تضعیف شده نیز در دستور کار جشنواره فیلم کن قرار گرفت. به طوری که از یک طرف یک فیلمساز دانمارکی به خاطر طرح یک انتقاد از رژیم صهیونیستی مجبور به ترک این جشنواره شد و از طرف دیگر یک فیلم صهیونیستی ضداسلامی در آنجا به نمایش درآمد !
جشنواره فیلم کن که مدعی دموکراسی خواهی و روشنفکری است، نتوانست یک جمله انتقادآمیز «فون تریه»، فیلمساز برجسته دانمارکی را تحمل کند و او را اخراج کرد. «تریه» در جریان یک مصاحبه در جشنواره کن گفت: «من مشکلی با جامعه یهودیان ندارم اما از وجود اسرائیل خوشحال نیستم، چراکه این کشور منبع اذیت و آزار و نگرانی است.»
او حتی بعداً نیز به رغم عذرخواهی بابت این گفته خویش نتوانست از تحریم جشنواره کن خلاصی یابد. «فون تریه» البته در واکنشی قابل توجه، تحریم شدن از سوی جشنواره فیلم کن را یک افتخار برای خود دانست و گفت: «باید بگویم اندکی به این تحریم افتخار می کنم. فکر می کنم خانواده ام نیز به این خواهند بالید.»
اما علاوه بر این برخورد، در این دوره از جشنواره کن، یک فیلم ضداسلامی به کارگردانی فیلمسازی صهیونیستی تبار نیز به نمایش درآمد. این فیلم «چشمان زنان» نام دارد و هرچند محصول مشترک فرانسه و رومانی است، اما کارگردانی آن به صهیونیستی به نام «رادو میهایلیانو» واگذار شده است. بنابر گزارش پایگاه خبری العربیه، محافل فرهنگی مسلمان حاضر در جشنواره کن اعلام کرده اند، فیلم «چشمان زنان» به آداب و رسوم کشورهای عربی و به ویژه مراکش توهین کرده است. محافل مراکشی نیز استفاده از فولکلورهای عربی و توهین به زنان را بخش دیگری از توهین های این فیلم عنوان کرده و تأکید کرده اند که با وجود فیلمبرداری «چشمان زنان» در این کشور، فیلم نماینده مردم و سینمای مراکش نیست و «رادو میهایلیانو» با سفر به فرانسه و حمایت های کن از سینماگران صهیونیست، سوءاستفاده کرده است. همچنین در صحنه ای از فیلم «چشمان زنان» بر تمرد از شوهر تأکید و به قاری قرآن توهین شده است. بنا بر این گزارش، فیلم «چشمان زنان» که در روستایی در نزدیکی شهر «اعالی» مراکش فیلمبرداری شده است، داستان زنانی است که در اثر فقر و مشکلات به همراه فرزندان خود برای آوردن آب به چشمه های دوردست می روند و مردان شان زندگی شان را در قهوه خانه می گذرانند. این زنان سپس از آوردن آب دست می کشند و از شوهران خود می خواهند که آنان آب بیاورند؛ اما با امتناع مردان، دعواهای خانوادگی در این روستا زیاد می شود. منتقدان درباره داستان این فیلم نیز گفته اند داستان «چشمان زنان» قصه ای مسروقه است که پیش از این در ترکیه رخ داده و در فیلمی قزاقی در سال 2008
البته این رفتارهای سیاسی شصت و چهارمین دوره جشنواره فیلم کن با واکنش ایران نیز مواجه شد. «جواد شمقدری» معاون سینمایی ایران در نامه ای به «ژیل ژاکوب» رئیس این جشنواره اعتراض کشورمان را اعلام کرد. او در این نامه نوشت: با سلام. در ابتدا مایل هستم شادمانی خود را از اینکه عمر جشنواره شما به شصت و چهارمین دوره خود رسیده است به سینماگران و مردم فرهنگ دوست فرانسه تبریک بگویم. حتماً خوب به خاطر دارید، جشنواره کن با هدف مقابله با فاشیست ها پا گرفت. فاشیست ها کسانی بودند که تنها خود را مستحق برخورداری از رفاه و حیات می دانستند و حاضر نبودند حضور مخالفان خود را به هیچ وجه تحمل کنند. جای تأسف دارد که امروز شاهد هستیم پس از 64 سال، رگه ای از خوی همان افراد در تصمیمات مسئولان جشنواره نمود پیدا می کند و یکی از معتبرترین فیلمسازان اروپایی که شاید پرافتخارترین فیلمساز باشد که در جشنواره کن بارها با فیلم هایش حضور یافته است، به تیغ رفتاری متعصبانه که ریشه در دوران قرون وسطایی دارد گرفتار و از جشنواره کن اخراج می شود.
جناب آقای ژیل ژاکوب! نمی دانم آزادی بیان دیگر چه مفهومی خواهد داشت. شاید لازم باشد در دایره المعارف ها مفهوم جدیدی از آزادی بیان ارائه شود و الا رفتاری که جشنواره کن با آقای «فون تریه» انجام داد و مجبورش کرد که بارها به عذرخواهی بپردازد، انسان را به یاد گالیله می اندازد که صاحبان کلیساهای قرون وسطایی با تهدید مجبورش کردند، نظریه علمی اش را که زمین کروی است، انکار کند!
جناب آقای ژیل ژاکوب! بپذیرید فارغ از آنکه نسبت به اظهارات آقای فون تریه چه نظر و دیدگاهی داریم، جشنواره کن نقطه سیاهی را در تاریخ رفتارهای خود ثبت کرد. از این دوره، ندای دفاع از آزادی در جشنواره کن، شاید شعار بی معنایی باشد که برای ترمیم آن سال ها باید تلاش کرد.
به تصویر کشیده شده است. در همین حال «بایه بوزار» هنرمند مراکشی این فیلم با ابراز برائت از این فیلم گفته است: نمی دانستم «رادو میهایلیانو» صهیونیست است و از بازی در این فیلم عذرخواهی می کنم.